Ergonomi

Ergonomi Nedir?

Ergonomi, yapılacak işi ve işyerini, insan vücudunun yeterliliklerine ve sınırlarına uygun olarak tasarlamaya çalışan bilim ve uygulama alanıdır.

Ergonomi Risk Faktörleri Nelerdir?

Pecado's Web

Süre ve Sıklık

Pecado's Web

Zorlayıcı Pozisyon

Pecado's Web

Zorlayıcı Pozisyon – Boyun

Pecado's Web
Boynun 30 dereceden daha fazla açı ile öne ve arkaya doğru eğilmesi boyun bölgesi açısından zorlayıcıdır.
Pecado's Web

Boynun Yanlara Eğilmesi

Pecado's Web
Boynun 30 dereceden daha fazla açı ile yanlara doğru eğilmesi boyun bölgesi açısından zorlayıcıdır.

Zorlayıcı Pozisyon – Kollar

Pecado's Web
El ve kolların kalp seviyesi üzerinde tutulması, söz konusu bölgeye kan pompalanmasını zorlaştıracağı için dolaşımı olumsuz etkileyecektir.

Zorlayıcı Pozisyon – Bel

Pecado's Web
Dönme gerektiren işlerde sadece üst gövde değil, tüm vücut döndürülmelidir.
Pecado's Web
Eğilme gerektiren işlerde sadece bel değil, dizler kırılarak eğilinmelidir.

Zorlayıcı Pozisyon – El Bileği

Pecado's Web
El bileğinin öne, arkaya ve yanlara bükülmesi, bilek bölgesinde zorlanmaya ve sinir sıkışmalarına yol açabilir.

Klavye ya da fare kullanırken el bileği bükülmeden, kol ile el arasında düz bir açı olacak şekilde çalışılmalıdır.

Pecado's Web

Çalışma sırasında el bileğinin öne, arkaya veya yanlara doğru bükülmesi el bilek bölgesinde kas iskelet hastalıkları açısından risk oluşturur.

Statik / Dinamik Pozisyon

Pecado's Web



Statik çalışma biçimi, aynı kas gruplarının sürekli kasılı kalmasına ve zaman içinde beslenmelerinin bozulmasına yol açacağı için istenmeyen çalışma biçimidir.



Dinamik çalışma biçimi ilgili kas gruplarının sürekli kasılıp gevşemesine yol açtığı için kas iskelet açısından daha sağlıklıdır.

Pecado's Web

Tekrarlı Hareket



Tekrarlı hareketler, iş yapan ilgili kas gruplarının dinlenmesine izin vermeksizin, tekrar tekrar aynı işin aynı kas grupları tarafından yapılmasını tanımlar.

Pecado's Web

Bir işin çevrim zamanı 30 saniyeden daha kısa ise yapılan hareket tekrarlı harekettir.

Güç Uygulama

Bedenen güç uygulaması gerektiren itme, çekme ve yük kaldırma gibi işleri ifade eder.

Doğru Yük Kaldırma

Pecado's Web
Yük kaldırma sırasında belden öne eğilmek, omurga sağlığı açısından riskli bir pozisyondur.

Güç Uygulama ve Zorlayıcı Pozisyon

Pecado's Web
Pecado's Web
Pecado's Web

Diğer Ergonomik Risk Faktörleri

Mekanik Baskı

Vücudun, farklı bölgelerinin mekanik olarak baskı altında olması sonucu oluşur.

Pecado's Web

Çevresel Koşullar

Sağlıklı çalışma ortamının aydınlatma, termal konfor, gürültü vb. faktörler açısından ideal koşullarının sağlanması gereklidir. Ofislerdeki ideal çalışma sıcaklığı 20 – 25 oC’dir. Ofislerdeki en büyük sorun olan havalandırma hakkında yazımı okumak için buradan buyrun.

Bireysel Duyarlılıklar

Kadınlar ve metabolik hastalığı olan kişiler (diyabet, tiroid), işe bağlı kas iskelet hastalığına karşı daha duyarlıdır.

İşe Bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

Pecado's Web

Kas iskelet sisteminin zorlandığı bölgelerde gelişen ağrı, hassasiyet, fonksiyon kaybı, renk değişikliği, vb. bulgularla kendini gösteren hastalıklardır.

İşe bağlı kas iskelet hastalıkları, kas dokusunu, eklemleri, tendonları, sinirleri ve kemik dokularını etkileyebilir.

Gerilim Boyun Sendromu

İşe bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

Gerilim boyun sendromu, özellikle boyun bölgesinin öne arkaya veya yanlara doğru zorlandığı durumlarda ortaya çıkan bir rahatsızlıktır.

El Bileği Carpal Tünel Sendromu

İşe bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

El bileğinin öne arkaya veya yanlara bükülerek zorlandığı durumlarda, ele gelen sinirin bilek bölgesinde sıkışması sonucunda oluşan hastalıktır.

Sonuçları;

  • Karıncalanma
  • Ağrı
  • Güç kaybı
  • Uyuşma

Tenisçi Dirseği

İşe bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

Dirseğin, geriye doğru zorlandığı durumlarda oluşan ve dirsek bölgesindeki tendonlarda yırtıkla kendini gösteren hastalıktır.

Golfçü Dirseği

İşe bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

Golfçü dirseği, dirseğin dış bölgesindeki zorlanmaya bağlı olarak tendon yırtıklarıyla kendini gösteren bir hastalıktır.

Kübital Tünel Sendromu

İşe bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

Ele gelen sinirin dirsek bölgesinde sıkışması sonucu gelişen; el, yüzük, serçe parmağı ve kolda ağrı, güç kaybı ve uyuşukluk olarak kendini gösteren bir hastalıktır.

Tetik Parmak

İşe bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

Parmak tendonlarındaki zorlanmaya ve tendondaki sıkışmaya bağlı olarak oluşan ilgili parmağın açılması ile kendini gösteren kas iskelet hastalığıdır.

Bel Ağrıları

  • Bel ağrısı üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra toplumda en yaygın görülen ikinci sağlık sorunudur.
  • Toplumda yaygınlığı %60 – % 90 arasındadır.

Mekanik Bel Ağrısı – Bel Fıtığı

Mekanik Bel Ağrısı

Bel ağrılarının çok önemli bir bölümü bel bölgesindeki kas iskelet yapısının zorlanmalarına bağlıdır. Mekanik Bel Ağrısı olarak adlandırılır. Hastanın yakınmaları bel ve kalça bölümünde gözlenir.

Mekanik Bel Ağrısı

Bel fıtığı, bel ağrılarının belirgin olarak çok daha az kısmından sorumludur. Omurlar arasındaki diskin zorlanmalar sonucu yer değiştirip omurilik liflerine bası yapmasına bağlı olarak gelişir. Hastanın yakınmaları bası altında kalan sinir liflerinin yolu boyunca, sıklıkla da bacakta uyuşma, ağrı ve güç kayı ile kendini gösterir.

Bel ve Sırt Ağrıları

Pecado's Web

Bel ağrılarının çok önemli bir bölümü, bel bölgesindeki kas iskelet yapısının zorlanmalarına bağlıdır. Mekanik Bel Ağrısı olarak adlandırılır. Hastanın yakınmaları bel ve kalça bölümünde gözlenir.

Beli Tehdit Eden Durumlar

  • Ağır kaldırma ve ağırlığı döndürme
  • Yukarı veya ileri uzanma

Saldıran Faktörler

  • Sigara
  • Hareketsiz yaşam
  • Fazla kilo
  • Yetersiz – dengesiz beslenme
  • Zorlayıcı yada tembel
  • Pozisyonlarda duruş, oturuş,
  • Stres
  • Uygun olmayan kaldırma – taşıma

Hareketler Simetrik Olmalı

Pecado's Web

Doğru Kaldırma ve Taşıma

Pecado's Web

Önce yükün ağırlığını öğren
Belden değil dizlerinden eğilerek yüke iyice yaklaş, gövdene iyice yaklaştırarak yükü sıkıca kavrayın.

Yükü gövdene iyice yaslayıp dizlerden kuvvet alarak ve karşıya bakarak yükü kaldırın.

Pecado's Web

Kaldırılmasın İzin Verilebilen Yük Limiti

Pecado's Web

Göz Yakınmaları

Özellikle ofis çalışanlarında göz yakınmaları en az kas iskelet yakınmaları kadar sık karşılaşılan durumlardır. Özellikle gözde kuruma, kaşıntı, yanma gibi belirtilerle kendini gösterir.

Ofis Ergonomisinin Temel Unsurları

  • Monitör
  • Klavye
  • Masa, çalışma yüzeyi
  • Sandalye
  • Yardımcı malzemeler
  • Çalışma biçimi

Monitör, Yerleşimi, Yüksekliği ve Uzaklığı

  • Monitör üst kenarı göz seviyesinde veya biraz altında olmalıdır.
  • Monitörde ışık yansıması, parlama olmamalıdır.
  • Klavye ve monitör birbirinden arı ve aynı doğrultuda yerleştirilmiş olmalıdır.

Bilgisayar başında çalışırken monitör, klavye ve çalışan aynı doğrultuda bulunmalıdır. Monitörün çalışma masasının sağına veya soluna konulması, üst gövdeden dönme yaratarak omurgada zorlanmaya yol açacaktır.

Monitör üst kenarı göz seviyesinde veya göz seviyesinin biraz altında olmalıdır.

Pecado's Web

Kullanıcı ile monitör arasındaki uzaklık, 35 – 60 cm arasında olmalıdır. Yaklaşık olarak bir kol mesafesi uzaklık olmalıdır.

Laptop Yükselticisi Kullanımı

Laptopların bir platform üzerine yerleştirilerek yüksekliğinin göz seviyesine çıkarılması ideal bir uygulamadır. Bu durumda laptopun klavyesi devre dışı bırakılmalı, ek bir klavye ve fare kullanılmalıdır.

Doküman Tutacağı

Ofis çalışması sırasında doküman işlemlerinin sık yapıldığı yerlerde, dokman tutacağı kullanılması önerilir. Göz ve boyun ağrılarının önlenmesinde etkilidir.

Göz Yakınmaları – Göz Kuruluğu

Dinlenirken gözlerimizi istemdışı olarak dakikada 22 kez kırparız. Kitap okurken göz kırpma sayısı dakikada 10’a düşmektedir. Bilgisayarla çalışırken ise göz kırpma sıklığı dakikada 7’ye kadar düşmektedir.

Göz kırpma sıklığının azalması, göz küresinin daha çok kurumasına yol açacağı için göz yakınmaları meydana gelir. Bu nedenle ofis çalışanlarının gözlerini korumaları önemlidir.

Olası göz problemlerine karşı ofis çalışanlarının göz muayenesinin düzenli aralıklarla yapılması kritik önem taşır.

Ergonomik Klavye ve Mouse Kullanımı

Pecado's Web
Pecado's Web
Pecado's Web

El bilek bölgesine, silikon yapıda bile olsa hiçbir materyalin bası yapmaması gereklidir. “Mouse pad” ‘ler bilek desteği olarak değil avuç içi desteği olarak (palm support) kullanılmalıdır.

Çalışma Masası

  • Masa yeterince geniş olmalıdır.
  • Masa üzerinde ellerin dinlendirilebileceği boşluk olmalıdır.
  • Çalışma masasının altında dizlerin rahatça sığacağı ve hareket edeceği kadar boşluk olmalıdır.
  • Masa kenarları mekanik baskı yaratmayacak şekilde yuvarlaştırılmış olmalıdır.
  • Yetişkinler için hazırlanmış olan çalışma ortamlarını kullanan çocuklar, kas iskelet sağlığı açısından risk altındadırlar. Çalışma ortamını kişiye uygun hale getirmek önemlidir.

Sandalye

Ofis sandalyelerinin yüksekliği, oturma açısı, bel desteği, sırt açısı ve kollukları ayarlanabilir olmalı, beş tekerlekli olmalıdır.

İdeal Oturuş

Pecado's Web

Bilgisayar başında çalışırken ön kol ile kol arasında, gövde ile kalça arasında, uyluk ile bacak arasında, bacak ile ayak arasında 90 derece mümkün olduğunca korunmalıdır.

Ancak hiçbir pozisyon, gün içinde kesintisiz sürdürülmemelidir. Sık sık pozisyon değiştirilmelidir.

İdeal Çalışma Biçimleri

Pecado's Web

Ayak Desteği

Masa başı çalışmada ayakların zemine tam olarak basması istenir. Bundan dolayı özellikle kısa boylu çalışanlar için ayak desteği sağlanmalıdır.

Telefon Kullanımı

Sık konuşma yapılan iş istasyonlarında, boyun zorlanmalarını önlemek için konuşmalar kulaklıkla yapılmalıdır.

Sağlığınıza Önem Verin ve Bunları Yapın!

Molalar: Bilgisayar kullanırken, ideal olarak 45 dakikada bir kısa aralar verilmesi gereklidir.

Göz Egzersizleri: Dirsekleriniz masaya dayalı ve hafif öne eğik pozisyonda avuç içlerinizi birer kubbe gibi yapıp, her iki gözünüzün üzerine gözlerinize bası yapmayacak şekilde kapatın ve yavaşça burnunuzdan derin bir nefes alın.

Vücut Egzersizleri:

Pecado's Web
  1. Ellerinizi başınızın arkasına yerleştirin. Kürek kemiklerinizi birbirine yaklaştıracak şekilde dirseklerinizi geriye doğru itin.
  2. Ellerinizi arkanızda birleştirin. Omuzlarınızı kürek kemiklerinizi birbirine değdirecek şekilde geriye doğru sıkıştırın.
  3. Bir kol baş arkasında kürek kemiklerine uzatılırken, diğer elle dirsek tutularak çekilir. Her iki kol için tekrarlanır.
  4. Ayaklarınızı omuz genişliğinde açıp ellerinizi kalçalarınızın üzerine yerleştirin ve yavaşça geriye doğru esneyin.
Share

Quantum

İSG Uzmanı

Şunlar da hoşunuza gidebilir...

%d blogcu bunu beğendi: